AD: Tachtig procent van jongeren zit door corona tegen burn-out aan

dreigen massaal uit te vallen door psychische problemen. Meer dan tachtig procent zit tegen een burn-out aan, blijkt uit nieuw onderzoek.

Het Nationaal Centrum Preventie Stress en Burn-Out (NCPSB) slaat alarm. Directeur Theo Immers vreest dat een hele generatie onderuitgaat. ,,Ook voor corona was de burn-out al volksziekte nummer één. Maar waar toen 17,3 procent van de beroepsbevolking dreigde uit te vallen, zien we na onderzoek onder jongeren dat in die groep 82 procent op dat punt staat.’’

In deze tijden van corona worden jongeren volgens het onderzoek zelfs zwaarder mentaal belast dan ic-personeel, waar volgens onderzoek op dit moment 79 procent voor juli van dit jaar ten prooi dreigt te vallen aan een burn-out vanwege zeer zware stress.

Wat dat in de praktijk betekent zag Immers onlangs op een bijeenkomst met jeugdtherapeuten. Daar zaten ze bij elkaar, in een periode die voor jongeren zo moeilijk is. Hoe moeilijk schetste een van hen als eerste. ,,Hij was er twee ‘kwijtgeraakt’, vertelde hij. Een ander ook één. En er was nog iemand.” Ze kwamen op vier zelfdodingen in de afgelopen coronatijd – een ongekend aantal. ,,De sfeer sloeg meteen om, tijdens die meeting.’’

Immers is theoretisch fysicus en zette een eigen onderzoeksmethode op om burn-outs en stress te meten. In het verhaal van de therapeuten ziet hij anekdotisch bewijs voor de onderzoeksresultaten die hij nu in handen heeft. Zijn vragenlijsten zorgen ervoor dat een dreigende burn-out – mensen voelen die zelf veelal niet aankomen – toch kan worden blootgelegd.

Niet alleen de cijfers zijn alarmerend. Minstens zo schokkend vindt Immers dat er niets wordt gedaan om het dreigende onheil af te wenden. ,,We helpen terecht ziekenhuizen om extra mondkapjes aan te schaffen, om de ic’s te bemannen, ondernemers krijgen steunpakketten, maar we missen een derde pijler, om de jongeren te helpen die nu in de problemen komen.’’

Ziekenhuizen worden overspoeld door zieken, ondernemers raken hun complete inkomsten kwijt. Worden jongeren nu echt zo hard geraakt?
,,Veertig procent van de scholieren vreest het eindexamen niet te halen, studenten kunnen niet afstuderen. Studievertraging heeft ook invloed op carrièrekansen en studiefinanciering, het vangnet van vrienden valt weg door beperking van contacten. In een periode waarin je graag wilt groeien, stagneert de ontwikkeling juist. Ook voor corona was de burn-out al volksziekte nummer één. Maar waar toen 17,3 procent van de beroepsbevolking dreigde uit te vallen, zien we na onderzoek onder jongeren dat in die groep 82 procent op het punt staat uit te vallen.”

De groep blijkt kwetsbaarder dan ic-medewerkers, een groep waar NCPSB eerder accuraat onderzoek naar deed. Ook nu staat daar nog 79 procent op omvallen. En op beide groepen stevent een derde coronagolf af. ,,Het verschil is dat we jongeren totaal vergeten. Het is heel terecht dat in het kabinetsbeleid aandacht is voor ziekenhuizen en ondernemers. Ik heb groot respect voor ic-medewerkers. En ik sprak onlangs een ondernemer die nog maar 300 euro had. Dat neemt niet weg dat jongeren ook hun hele leven kwijt zijn.’’

Vroeger hadden de meeste jongeren op hun twintigste een gezin, moesten ze werken – zijn ze nu niet te fijngevoelig?
,,In de middeleeuwen werden mensen maar 46 jaar oud, vroeger bestond in Nederland kinderarbeid. Vroeger, daar kan ik niks mee. Vroeger is voorbij. Dit gaat om 2,5 miljoen Nederlanders. We kunnen zeggen dat ze gewoon even vol moeten houden, wat harder moeten werken, maar daarmee helpen we ze alleen maar verder in de problemen. Het besmettingscijfer is wat het is, deze cijfers over jongeren zijn dat ook.’’

Theo Immers ncpsb foto ad.nl
Foto: ad.nl

Immers noemt het voorbeeld van Pepijn, de jongen die afgleed toen hij zijn vrienden niet langer zag op school, die het thuisonderwijs liet schieten, drugs ging gebruiken en, terwijl hij dat laatste deed, de dood vond in een tentje in Amsterdam. Hij vreest dat meer jongeren zo’n lot staat te wachten, voor zover dat niet al het geval is.

Zelf weet hij maar al te goed hoe diep een mens kan gaan. Na een ernstig ongeluk – Immers werd aangereden tijdens het sporten – kreeg hij een hersenbloeding met ernstige complicaties. Het lukte hem te revalideren, weer te leren lopen, praten ook, maar tot drie keer toe dacht zijn brein dat hij weer een hersenbloeding kreeg. Zijn lichaam vertoonde alle symptomen, toch knapte hij steeds weer op, anders dan bij een echte hersenbloeding. Het zorgde uiteindelijk dat Immers PTSS kreeg en vanwege zijn psychische problemen opgenomen moest worden. ,,Dat was loodzwaar. Ik ben daar open over, vanwege het enorme taboe dat op psychische problemen rust. Ik wil dat doorbreken.”

Zeker nu hij vreest dat meer Nederlanders dan ooit daarmee te maken zal krijgen. Maar Immers hoopt dat het zover niet komt. Hij roept het kabinet op tot actie en wil dat gepraat wordt over de kwetsbare positie van jongeren.

En anders?
,,Dan schamen we ons straks omdat we niets hebben gedaan. We worden dan geconfronteerd met alle consequenties van deze pandemie. Verslavingen, schooluitval, mentale problemen, en dat allemaal in een tijd waarin het karakter van jongeren juist voor een belangrijk deel wordt gevormd.’’